Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
148 postów 1005 komentarzy

poszukiwania

Ewa Rembikowska - Spojrzenie na współczesność przez pryzmat historii mojej wielkopolskiej rodziny.

Pies z Alaski, czyli lider psich zaprzęgów

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Na początku XX wieku przewoźnicy poczty na Alasce należeli do czołówki najlepiej zarabiających pracowników

Na początku XX wieku przewoźnicy poczty na Alasce należeli do czołówki najlepiej zarabiających pracowników. Było to w pełni uzasadnione. Niebezpieczeństwo czyhało na nich wszędzie. O wypadek było bardzo łatwo. Mógł to być niewidoczny konar lub nisko wiszący głaz. Zza zakrętu mógł wyskoczyć wystraszony łoś i zaatakować psy. Wiatr mógł zrzucić paczkę z prowiantem a mokry śnieg zmoczyć zapałki.

Nie ma wyjątków
 
Przewoźnicy wychodzili na szlak w każdą pogodę, gdy padało, była mgła, mróz ścinał krew, a silny wiatr z burzą śnieżną nie pozwalał zrobić kroku na przód. Tu gdzie zima trwała 8 miesięcy, słońce pokazywało się zaledwie na kilka godzin a temperatura poniżej 45 stopni C była normą, szczęśliwe pokonanie szlaku zależało od znakomitej współpracy pomiędzy maszerem  a jego psią drużyną. Aby przetrwać skrajnie niekorzystne warunki musieli stanowić  zgodnie działającą maszynerię, gdzie każdy trybik idealnie jest wpasowany w pozostałe.
 
Psy w zaprzęgu musiały być dobrane ze względu na szybkość, siłę, chód. Musiały nauczyć się komend oznaczających kierunek ruchu oraz zgodnego poruszania się w jednakowym tempie. Każdy pies miał swoje miejsce w zespole. Psy ustawiano parami wzdłuż głównej liny ciągowej. Psy z tyłu nazywane były pociągowymi, przed nimi biegły psy napędowe a na czele, często na dłuższej smyczy – lider zespołu. Od niego wymagano najwięcej pracy, szybkości, a przede wszystkim inteligencji, niezależności, odporności na stres i pomysłowości. Musiał też wiedzieć, kiedy nie wykonać złej komendy swojego pana.
 

Lider musiał umieć trzymać kurs na monotonnej pokrywie lodowej, gdzie wszystko wydawało się być takie samo. A gdy zdarzało się, że powstały w kanale powietrznym porywisty podmuch wiatru dochodzący do 110 km na godzinę,  zwiał sanie wraz z zaprzęgiem, do zadań przewodnika należało  odnalezienie  szlaku. Bardzo niebezpieczna była mgła lodowa, czyli kryształki lodu szybujące w powietrzu, tworzące widmowy świat, w którym nie sposób określić, gdzie jest droga i w którą stronę się zmierza.

Podczas mgły i zawiei śnieżnych, gdy  wśród oślepiającego, siekącego po oczach śniegu poganiacz widział co najwyżej końce psich ogonów, nie pozostawało mu zatem nic innego jak zdać się całkowicie na zaprzęg i na lidera. Maszer mógł jedynie stać na płozach sań, trzymać się mocno poręczy, by z nich nie spaść  i pozwolić zwierzętom iść zgodnie z  ich instynktem. W tej sytuacji od nosa psa-przewodnika  zależało, czy podróż zakończy się szczęśliwie.
 
Pułapki natury
 
Przyroda na dalekiej północy zastawiała na podróżników mnóstwo pułapek. Któregoś z cieplejszych dni kwietniowych Indianin Atapaska o imieniu Czarny Luk wiózł swoim zaprzęgiem składającym się z 15 malamutów ładunek bardzo cennych futer oraz złoto. Aby zdążyć na czas musiał przeciąć w poprzek jezioro Eyak. Było to jedynie 10 kilometrów. Przewodnikiem był pies o imieniu Huragan. Wbiegł na lód ostrożnie, cały czas trzymając nos przy powierzchni. Po przebyciu kilometra okazało się, że lód rozmarza. Płozy zapadają się a zawrócić nie można ze względu na niebezpieczeństwo przebicia lodu. Pies utrzymywał cały czas równe tempo, by w pewnym momencie prawie niezauważalnie i bardzo płynnie przyspieszyć, co spowodowało uniesienie się płóz sań. Krytycznym momentem był przejazd przez sam środek jeziora, gdzie płozy zagłębiły się w mokrym śniegu. Huragan nie zwolnił tempa.  Przeszedł łagodnie w kłus, a potem trucht dopiero, gdy wydostali się z obniżenia. Gdyby przewodnik wpadł w panikę wszyscy by zginęli.
 
W niektórych sytuacjach bardziej liczył się instynkt niż doświadczenie. Pokazuje to przykład Dubby'ego, przewodnika Scotty'ego Allana, wielokrotnego uczestnika wyścigów psich zaprzęgów. Pewnego razu, gdy poganiacz szedł przed psami po tafli jeziora, ta pękła i Allan poszedł pod wodę. Ponieważ lód wokół niego był gruby, mógł się utrzymać i nie pozwolić prądowi wody wciągnąć się głębiej, nie potrafił jednak wypełznąć z dziury. Począł dygotać oraz wołać na Dubby'ego. Jeżeli pies znalazłby się wystarczająco blisko, mógłby chwycić jego uprząż i zostać wyciągnięty z wody. Dubby ruszył ku Allanowi, ale za każdym razem, gdy był już blisko, pozostałe psy, przestraszone, cofały się. Przewodnik zmienił taktykę. Ponownie poprowadził zaprzęg, tym razem oddalając sie od przerębli. Przez chwile poganiacz myślał, ze pies go opuszcza. Wtedy Dubby przeciął lód w bezpiecznym miejscu, zatoczył za Allanem  koło, trzymając sie na tyle blisko przerębli, na ile pozwalały pozostałe psy. Przewodnik biegł, jak mógł najszybciej, by gwałtownie skręcając w prawo, spowodować obrót san ku Allanowi. Przy drugiej próbie, gdy sanie znalazły się blisko niego, poganiacz chwycił płozę i został wyciągnięty.
 
Groźne kry lodowe
 
Któregoś razu znakomity przewoźnik Leonard Seppala przemierzał zatokę Nortona. Wszystko szło dobrze. Znajdował się zaledwie kilka kilometrów od brzegu, gdy w pewnym momencie jego pies Togo ostro wyhamował, stanął dęba, poleciał do tyłu na pozostałe psy. Gdy Seppala podszedł do psa, zobaczył, że przyczyną cyrkowych popisów był szybko powiększający się kanał wodny. Seppala znalazł się na krze lodowej, która zmierzała ku morzu. Okrążył krawędź lodu, ale nie znalazł sposobu wydostania się z matni. Pozostało czekanie. Po kliku godzinach Togo krótko szczeknął. Wyczuł zmianę kierunku wiatru, który zaczął spychać lodową wysepkę ku lądowi.  Po dziewięciu godzinach dryfowania Seppala zobaczył linię wybrzeża. Kra znalazła się jakieś półtora metra od tafli wbitej w lód brzegowy. Była to zbyt duża odległość, by maszer mógł ją przeskoczyć. Obawiając się, że wiatr niebawem zmieni kierunek, intensywnie myślał nad ratunkiem. Musiał zaufać swojemu ulubieńcowi. Przywiązał długą ciągową linę do jego uprzęży i cisnął zwierzakiem ponad wodę. Pies wbił pazury w lód i zaczął ciągnąć w kierunku wybrzeża. Lina niestety pękła i na domiar złego wpadła do wody. Był to wyrok śmierci dla Seppali i jego zaprzęgu. Ale… Togo znalazł rozwiązania. Bez chwili wahania wskoczył do lodowatej wody, chwycił  linę w zęby i z wielkim wysiłkiem wyszedł na zaklinowaną krę. Tu zrobił kilka przewrotów tak, że lina okręciła mu się wokół barków i wówczas zaczął ciągnąć krę. Nie spoczął póki nie znalazła się na tyle blisko, że jego pan i reszta psów mogła  przeskoczyć w bezpieczne miejsce.
 
A reszta pod linkiem
 

KOMENTARZE

  • @ Ewa Rembikowska
    Ufff........... Ostra lektura jak na noc :)
  • @KOSSOBOR 23:31:45
    Mam nadzieję, że nie żałujesz.
    Po moich lekturach w psiej tematyce naszła mnie taka refleksja.
    Niegdyś człowiek hodował psy dla określonego celu,wzmacniając określone cechy. Pies eskimoski miał powolną przemianę materii i mógł mało jeść, za to ciągnąć. Owczarek miał pilnować stad lub domostwa.Wyżły polowały, retrievery aportowały.
    I do łba nikomu nie przyszło, by iść z borderem na polowanie, a goldena postawić na straży domu.

    Teraz ludzie tak odjechali - a może psy są tak tanie - że kompletnie nie zwracają uwagi na to, w jakim kierunku psy były hodowane i zmuszają je do robienia tego, do czego te nie są przystosowane. Stanowi to potem podłoże tysięcy problemów.
  • @Ewa Rembikowska
    Witam

    Na Alasce byłem tylko latem. Chociaż już we wrześniu śnieg zaczął sypać. Alaska pozostawia monumentalne wrażenie. To rzeczywiście, jak nazywają last frontier.

    Teraz psy, jak u nas konie, straciły swój roboczy charakter. Wszystko w codziennym transporcie zastąpiły małe samoloty. Lądują na lodzie i lądują na wodzie. Ich praca to również ciekawe historie. Lecz nie takie, jak psie zaprzęgi.

    Pozdrawiam
  • @jazgdyni 07:16:33
    Alaska wydaje mi się być zadziwiająco piękną krainą. Jestem pełna podziwu dla ludzi tam żyjących.
    Wieczorkiem puszczę artykuł o wydarzeniu, w którym główną rolę odegrały psy i paradoksalnie ich poświęcenie i bohaterstwo, które poruszyło całe USA, sprawiło, że poszły w odstawkę a transport przejęły samoloty.
  • @Ewa Rembikowska 06:52:25
    Nie, no skąd! O zwierzakach mogę godzinami :) Ogromnie lubię opowieści Boskiej Woli o jego stadzie - a przecież pisze tylko o codziennych sprawach.

    Ta sytuacja, o której piszesz, dotyczy arabów: czy to już ma byc tylko koń "płytowy", do pokazów i z makijażem, czy też jego pierwotne, rasowe cechy użytkowe mają być bardziej uwypuklane w hodowli. Naturalnie, podziwiam te cudeńka porcelanowe na pokazach, ale ... znam walory użytkowe arabów - są świetne!
  • Chyba w końcu napiszę
    - zainspirowana Twoimi opowieściami - o naszych czworonożnych:)
  • @Ewa Rembikowska
    Popełniłam ten błąd, że trzymałam przez 10 lat w śródmieściu Warszawy ogromnego mieszańca malamuta i labradora. Jedyną jego radością były wyjazdy na łódkę, bo to zwierze ziemno wodne. Córka zabrała go wreszcie na wyścigi, gdzie odzyskał wolność. To zupełnie inny pies.

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   

ULUBIENI AUTORZY